Zmiana nazwiska

04.10.2017
Wziąłem ślub w Polsce z Ukrainką w czerwcu tego roku. Z uwagi na duże problemy z wyrobieniem dokumentów żony na nowe nazwisko (związane z tym, że w miejscu zamieszkania żony, na Ukrainie trwają walki) żona chciałaby wrócić do nazwiska panieńskiego bez rozwodu. Czy jest taka możliwość? Żona posiada paszport międzynarodowy na panieńskie nazwisko. W Polsce przebywa na podstawie zezwolenia na pobyt stały.
Bogdan
 
Poruszone przez Pana zagadnienie zostało uregulowane w Ustawie z dnia 7 października 2008 roku o zmianie imienia i nazwiska. Ustawa określa zasady zmiany imienia lub nazwiska na inne imię lub nazwisko oraz właściwość organów administracji publicznej i tryb postępowania w sprawach zmiany imienia lub nazwiska.
 
Z ogólnie przyjętą w prawie międzynarodowym zasadą, zgodnie z którą zmiana nazwiska może nastąpić tylko przez organy państwa ojczystego i tylko na podstawie prawa ojczystego cudzoziemca, czyli prawa państwa, którego jest obywatelem. Wyjątek, jaki się w tym przypadku dopuszcza, który zresztą znalazł odzwierciedlenie w komentowanej ustawie, polega na umożliwieniu zmiany nazwiska (imienia) osobie nieposiadającej żadnej przynależności państwowej oraz cudzoziemcowi, który uzyskał w RP status uchodźcy, jednakże pod warunkiem spełnienia dodatkowych, określonych ustawą przesłanek.
 
W pierwszej kolejności należy rozważyć więc, czy Pana żona jako cudzoziemka może przed polskimi organami dokonać zmiany nazwiska. Mianowicie zgodnie z art. 2 Ustawy o zmianie imienia i nazwiska Ustawę stosuje się do:
  1. obywateli polskich;
  2. cudzoziemców niemających obywatelstwa żadnego państwa, jeżeli mają w Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania;
  3. cudzoziemców, którzy uzyskali w Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy, 
 
Pojęcia "obywatel", "obywatelstwo", "obywatel polski", mimo iż należą do kategorii pojęć języka prawnego, nie zostały prawnie zdefiniowane. W piśmiennictwie przyjęto, iż "obywatelstwo jest to więź prawna (węzeł prawny) między jednostką (osobą fizyczną) a państwem, z której wynikają określone wzajemne uprawnienia i obowiązki tych podmiotów" 25 . Więź ta jest więc stanem prawnym i tylko prawo może być źródłem jej powstania. Źródłem nabycia obywatelstwa polskiego są przepisy art. 34 ustawy z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.), ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim (tekst jedn.: Dz. U. z 2000 r. Nr 28, poz. 353 z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o repatriacji (tekst jedn.: Dz. U. z 2004 r. Nr 53, poz. 532 z późn. zm.).
 
Zgodnie z art. 34 ust. 1 Konstytucji RP, obywatelstwo polskie nabywa się przez urodzenie z rodziców będących obywatelami polskimi (tzw. zasada ius sanguinis). Konstytucja jednocześnie dopuszcza, aby inne przypadki nabycia obywatelstwa polskiego określiła ustawa zwykła. Przepisy Konstytucji RP w tym zakresie konkretyzuje przede wszystkim ustawa o obywatelstwie polskim.
 
Niestety w omawianej sprawie nie ma możliwości zmiany nazwiska na terytorium Polski. Konieczne jest udanie się na terytorium Ukrainy w celu dokonania zmiany nazwiska. Sugeruję również aby Pana żona zwróciła się o pomoc do Ambasady Ukrainy w celu ustalenia organu właściwego do dokonania zmiany nazwiska i wydania nowego dokumentu tożsamości gdy na terytorium organu właściwego do dokonania tej czynności prowadzone są działania zbrojne.
komentarze
Twój komentarz
Email
Imię